Haber: Turgay Ayhan

30 Ağustos günü toplanan Ulusal Çay Konseyi Yönetim Kurulu, çay sektöründeki gelişmeler doğrultusunda 7 maddeden oluşan bir dizi karar aldı.

AFET BÖLGESİNDE 3. SÜRGÜN TOPLANMASIN

Alınan kararlarda; Rize'nin Gündoğdu Beldesi'nde 26 Ağustos tarihinde meydana gelen sel ve heyelan felaketinde çaylık alanlarda çok büyük tahribatların yaşandığı ve çaylık alanlarına ulaşımın sağlandığı yolların da tahrip olarak kapandığına dikkat çekilerek, yapılan incelemelerde zemin yumuşaklığının devam ettiği ve heyelana neden olan yağmurdan daha az miktarda yağacak bir yağmurda bile yeni heyelanların oluşabileceği uyarısında bulunuldu.

Bu nedenle, çaylık alanlara çay toplama niyetiyle girilmesinin hayati anlamda risk taşıdığı ve çaylar toplansa bile sevkiyatı konusunda problemler yaşanabileceği belirtilerek, 3. sürgün dönemi ile sınırlı olmak kaydıyla bu bölgede çay toplanmasına müsaade edilmemesi ve bu alanlarda toplanabilecek tahmini çay miktarı tesbit edilerek, müstahsillerin mağduriyetinin giderilmesi amacıyla budama sistemi benzeri bir hesap yaparak afet fonundan bu çay paralarının ödenmesinin temini konusunda Rize Valiliği'ne teklif sunulması kararlaştırıldı.

SATILAN ÇAY MİKTARI ÜZERİNDEN DESTEKLEME PRİM ÖDEMESİ

Destekleme bedellerinin ödenmesinde dekar başına kilogram sınırlamasının yanlış ve haksız bir uygulama olacağını düşünen Ulusal Çay Konseyi Yönetimi, üretim veriminin sahil, orta kesim ve yüksek kesimlerde birbirinden çok farklı olduğunun belirtildiği açıklamada, "Bir evvelki yıl uygulamasında da, alınan toplam yaş çay 1.104.000 ton iken, desteklemeye esas teşkil eden toplam miktar 1.095.000 ton olmuştur. Dolayısıyla dekar başına kg sınırlaması ciddi bir haksızlık doğuracağı gibi, bölgemize girecek olan toplam destek bedeli olarak bir azalma meydana geleceği de aşikardır." ifadelerine yer verildi.

Ulusal Çay Konseyi, konunun TÜGEM ve Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Destekler Genel Müdürlüğü ile paylaşılarak, bu uygulamadan vazgeçilerek teslim edilen mal miktarı üzerinden destekleme primlerinin ödenmesi talep edecek.

BUDAMA YERİNE KÖKTEN SÖKÜM

Ulusal Çay Konseyi Yönetimi tarafından, çay sektöründe faaliyette bulunan firmalarla bir toplantı yapılarak, yaş yaprak fiyat politikası başta olmak üzere, fiyat-maliyet unsurları hakkında değerlendirme yapılması gerektiğinin bildirildiği açıklamada, 1. ve 2. sürgün yaş çay rekoltesinin geçen yıla göre artmış olmasına rağmen, randıman açısından kayıp yaşandığı ve bu kaybın 3. sürgünde de devam edeceği belirtilerek, "Bu yıl birinci sürgünde 194.000 ton Çaykur ve 236.000 ton özel sektör olmak üzere toplam 430.000 ton; ikinci sürgünde de 208.000 ton Çaykur ve 245.000 ton özel sektör olmak üzere, yaklaşık 453.000 ton yaş yaprak alımı gerçekleşmiştir. Randıman kaybı gösteriyor ki, üstten budama yarar sağlamamaktadır. Bu nedenle budama projesi sonlandırılmalı, kökünden söküm yapılarak çaylıkların yenilenmesi çalışmalarına vakit kaybetmeden başlanmalıdır." ifadelerine yer verildi.

ÇAY RANDIMANINDA DÜŞÜŞ

İklim şartlarının değişmesi, yaş çay plantasyonlarında yaşlanma, toplanan yaş çayın standardının bozulması gibi konulara bağlı olarak, işlenen yaş yapraklardan elde edilen kuru çay miktarının azaldığı ve randımanda düşmeler yaşandığının belirtildiği açıklamada, randıman düşüklüğünün, birim baz enerji sarfiyatı ve elektrik giderlerine de olumsuz olarak aynı oranda yansıdığı ifade edildi.

2010 yılının 1. sürgününde randımanın ortalama %17-18 civarında, 2. sürgününde % 15-17 civarında gerçekleştiği ve 3. sürgünde ise bu rakamların daha da düşebileceğini belirten Ulusal Çay Konseyi Yönetimi, Rize, Trabzon ve Giresun illerindeki Defterdarlıklar, Ticaret Borsaları ile Ticaret ve Sanayi Odaları ile yazışma yapılarak, sabit bir randıman, enerji ve elektrik sarfiyatı hesaplanması yerine, yıl bazında ve dönemler itibarıyla bir hesaplamaya geçilmesini ve resmi kayıtların buna göre oluşturulmasını talep ediyor.

KOSGEB RİZE ŞUBESİ

KOSGEB Başkanlığı Rize Müdürlüğü için Rize Ticaret Borsası tarafından borsa binası içerisinde bir yer tahsis edildiğinin belirtildiği açıklamada, KOSGEB Rize Şube Müdürlüğü için 1 Şube Müdürü ve 2 uzman ataması yapıldığı ifade edilerek, önümüzdeki günlerde yerleşmeler tamamlanarak KOSGEB Rize Şubesi'nin faaliyete başlayacağı belirtildi.

Açıklamada ayrıca çay sektörüne ciddi katkılar sağlaması beklenen KOSGEB ile sektör temsilcilerinin bir toplantı yaparak, kamuoyunun bilgilendirileceği ifade edildi.